گیاهان مؤثربربیماریهای میگرن وافسردگی
میگرن
میگرن یک بیماری شایع به حساب میآید و اکثراً افرادی که به میگرن مبتلا هستند، دچار حملات مکرر سردرد برای مدت چندین سال میباشند. سر درد میگرن معمولاً بصورت ضربان دار بوده که اغلب با تهوع و اختلال در بینائی نیز همراه است. گر چه اکثر موراد میگرن میتواند شدید باشد ولی هر سردرد شدیدی میگرن نبوده و گاهی سردرد میگرن بصورت یک درد خفیف خود را نشان میدهد.
شیوع میگرن که در جوامع مختلف متفاوت است ولی حدود ۲۰% افراد در طول عمر خود ممکن است حمله میگرن را تجربه کنند که نیمی از این افراد اولین حمله را در سنین کودکی و یا نوجوانی تجربه کرده و حدود ۳/۲ مبتلایان به این سردرد زنان میباشند، که احتمالاً بخاطر تأثیر هورمونهای زنانه شیوع میگرن در آنها بیشتر است.
همچنین سردرد میگرن در بعضی از خانوادهها شایعتر میباشد و افرادی که بستگان درجه اول و دوم آنها به میگرن مبتلا هستند، احتمال ابتلا به میگرن در آنها بالاتر است. هنوز پس از سالها تحقیق علت ایجاد این سردرد مشخص نشده است. ولی حدس زده میشود.
درد میگرن در اثر تورم عروق خونی و اعصاب اطراف مغز که به ساقه مغز معروف است ایجاد میشود. یک ماده شیمیائی موجود در مغز بنام سروتونین بنظر میآید که نقش اصلی را در این بیماری داشته باشد، گرچه هنوز عاملی که باعث این تغییرات در فعالیت ساقه مغز و سطح سروتونین میشود بخوبی شناخته نشده است.
میگرن یک سردرد ضرباندار است که میتواند در یک طرف هر دو طرف سر ایجاد شود. سردرد میگرن معمولاً با تهوع، استفراغ، و یا کاهش اشتها همراه است. فعالیت فیزیکی، نورهای درخشان و یا صداهای بلند میتوانند سردرد را بدتر کنند و معمولاً فرد دچار سردرد میگرن، پس از شروع سردرد به محلی تاریک، آرام و خنک میرود تا سردرد او رفع شود. بیشتر حملات میگرن بین ۱۲-۴ ساعت طول میکشد اگر چه در این زمان میتواند کوتاهتر و بلندتر از مدت ذکر شده باشد.
یکی از خصوصیات منحصر به فرد میگرن احساس غیر معمولی میباشد که قبل از شروع حمله به فرد دست میدهد و به آن « پیش درآمد » میگویند. علائم پیش درآمد میتواند شامل خستگی، گرسنگی و یا احساس عصبانیت باشد. همچنین میگرن دارای « پس اثر » نیز بوده که پس از حمله این احساس به فرد دست داده و شامل احساس تهی شدن از انرژی بوده که ممکن است برای یک تا دو روز پس از یک حمله شدید میگرن ادامه یابد. البته باید متذکر شد که تمامی افرادی که مبتلابه میگرن هستند دچار « پیش درآمد » یا « پس اثر » میگرن نمیشوند.
یک خصوصیت دیگر میگرن که البته در بیماری صرع نیز ممکن است دیده شود وجود علائم مقدماتی یا ( Aura) میباشد. این علائم مقدماتی کمی قبل از حمله میگرن رخ داده و بصورت اختلال بینائی، تاری دید و یا دیدن نورهای ضرباندار و چشمک زن میباشد.این علائم که حدود ۳۰-۱۵دقیقه طول میکشند به فرد هشدار میدهند که سردرد میگرن بزودی آغاز خواهد شد. گاهی علائم مقدماتی حواس شنوائی، بویائی و یا چشائی را درگیر میکند. البته « علائم مقدماتی » هم مثل « پیش درآمد » و یا « پس اثر » در تمام افراد مبتلا به میگرن رخ نداده و خیلی موارد میگرن بدون « علائم مقدماتی » رخ میدهد و از آن جالبتر اینکه بعضی از موارد علائم مقدماتی نیز بدون حمله میگرن پس از آن رخ میدهد.
در موارد نادری نیز میگرن بصورت علائم نورولوژیک غیر معمول مثل گیجی، کاهش بینائی، حالت سوزن سوزن شدن و کرختی و ضعف و … بروز میکند.حمله میگرن گاهی توسط بعضی از فعالیتها، غذاها، بوها و حتی احساسات تحریک شده بروز می کند.هم چنین بعضی از بیماران زمانی که دچار استرس میشوند، حمله میگرن به سراغ آنها میآید در حالیکه عدهای دیگر پس از اینکه استرس آنها رفع شد، ممکن است دچار حمله میگرن شوند ( مثلاً روز بعد از یک امتحان و یا ملاقات مهم ). زنان نیز به تجربه در مییابند که حملات میگرن آنها در زمان حوالی قاعدگی بدتر میشود و شدیدتر است.
تشخیص
پزشک معمولاً از روی تاریخچه پزشکی بیمار و معاینه فیزیکی او میگرن را تشخیص میدهد و افراد مبتلا به میگرن در اکثر موارد معاینه فیزیکی و معاینه عصبی طبیعی دارند. هیچ تست مخصوصی برای تشخیص میگرن وجود ندارد و آزمایشاتی مثل CT اسکن و MRI مغز معمولاً طبیعی هستند. البته ممکن است پزشک آزمایشات دیگری را توصیه کند خصوصاً در افرادی که خصوصیات سردرد در آنها کاملاً منطبق با میگرن معمولی نمیباشد و یا اینکه علاوه بر علائم میگرن، علائم آزار دهنده دیگری دارند. البته اگر هر گونه شکی در تشخیص میگرن وجود داشته باشد مشاوره با یک متخصص مغز و اعصاب انجام خواهد شد.
طول مدت سردرد
سردرد میگرن میتواند چند ساعت تا چند روز طول بکشد و فرد مبتلا به میگرن ممکن است چندین بار در ماه دچار حملات بیماری شود. البته هستند افرادی که در طول دوره زندگی خود فقط یک بار دچار حمله میگرن میشوند و در طرف دیگر طیف افرادی که بیش از ۳ حمله در هفته را تجربه میکنند وجود دارند.
پیشگیری
البته نمیتوان از تمام حملات میگرن پیشگیری کرد ولی میتوان با شناسائی عواملی که باعث تحریک و ایجاد حملات بیماری میشوند از تعداد حملات بیماری و شدت آنها کاست شایعترین عواملی که که حمله میگرن را تحریک میکنند:
• کافئین ( چه مصرف زیاد آن و چه قطع کردن آن پس از مدت طولانی )
• بعضی از غذاها و نوشیدنی ها که حاوی تیرامین هستند مثل پنیر خصوصاً پنیر مانده، گوشت و نوشیدنی های تخمیر شده و همچنین غذاهای حاوی سولفیت مانند غذاهای کنسرو شده، انواع شرابها، سوسیس، کالباس و سایر گوشتهای فرآروی شده
• استرس و یا حتی رهائی ا زاسترس که میتواند باعث جمله بیماری شود.
• هورمونها ( مصرف قرصهای جلوگیری از بارداری و یا در هنگام قاعدگی )
• کمبود خواب و یا اختلال در الگوی خواب فرد
• سفر و یا تغییر آب و هوا و یا ارتفاع محل زندگی
• مصرف بیش از حد مسکنها و درمانهای ضد درد.
البته حتی اگر شما از تمام عوامل تحریک کننده میگرن اجتناب کنید باز گاهگاهی دچار حملات میگرن خواهید شد. برای کاهش حملات میگرن بعضی از بیماران از روشهای دیگر مثل یوگا، بیوفیدبک، طب سوزنی، ماساژ و ورزش منظم استفاده میکنند.
آنتی میگرن ANTIMIGRAINE
اشکال دارویی :
قطره ۳۰ میلی لیتری
موارد مصرف :
قطره آنتی میگرن به عنوان پیشگیری کننده و برطرف کننده حملات میگرنی و سردردهای با منشاء عصبی بکار می رود .
اجزاء فرآورده :
قطره آنتی میگرن از عصاره هیدروالکلی گیاهان زیر تهیه می شود :
۱- دانه رازیانه
۳۰ % vulgare Foenicum
2-ریشه سنبل الطیب
۳۰ % officinalis Valeriana
3-پوست ساقه بید
۲۰% alba Salix
4-برگ بادرنجبویه
۲۰% officinalis Melissa
مواد موثره :والرینیک اسید ، والپوتریات ها ، سالیسین ،روغن های فرار نظیر آنتول ،سیترال و سیترونال .
آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر :
مکانسیم دقیق اثر ضد میگرنی این فرآورده بطو کامل شناخته نشده است . آنتی میگرن به دلیل داشتن سنبل الطیب و بادرنجبویه دارای اثرات مضعف سیستم اعصاب مرکزی می باشد . سالیسین موجود در پوست بید اثر ضد درد مشابه سالیسیلات ها ایجاد می نماید .
تداخل دارویی :
- از مصرف همزمان این فرآورده با داروهای حاوی سالیسیلات ها خودداری شود .
- مصرف این فرآورده موجب تشدید اثر سایر داروهای آرامبخش می شود .
مقدارمصرف :
به محض شروع اولین آثار حمله میگرنی ۳۰ تا ۴۰ قطره در یک فنجان آب سرد ریخته و میل شود . در صورت لزوم می توان بعد از یک ساعت مصرف دارو را تکرار نمود .
موارد احتیاط :
۱- مصرف مقادیر زیاد این فرآورده ممکن است ایجاد خواب آلودگی نماید بنابراین هنگام رانندگی و یا کار با ابزاری که به هوشیاری کامل نیاز دارد با احتیاط مصرف شود .
۲- در افراد حساس به سالیسیلیک اسید ،مبتلا به آسم ، زخمهای حاد گوارشی هموفیلی ،نقرس ،اختلالات انعقادی و کمی پروترومبین خون با احتیاط مصرف شود .
مصرف در حاملگی وشیردهی :
ایمنی در مصرف این فراورده در دوران بارداری وشیردهی به اثبات نرسیده است با این وجود منافع آن در برابر مضار باید سنجیده شود
تانا میگرن TANAMIGRAIN
اشکال دارویی :
کپسول ۱۲۵ میلی گرمی
موارد مصرف :
کپسول تانا میگرن به عنوان پیشگیری کننده حملات میگرنی بکار می رود .
اجزاء فرآورده :
کپسول تانا میگرن حاوی ۱۲۵ میلی گرم پودر گیاه داودی معادل حداقل ۰/۲% پارتنولید می باشد .
مواد موثره :
سزکویی ترپن لاکتونها ( بویژه پارتنولید )
آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر :
گیاه موجود در این فرآورده احتمالا از طریق مهار آزاد سازی گرانولهای حاوی سروتونین از پلاکتها و گلبولهای سفید خون اثر پیشگیری از میگرن را ظاهر می سازد . همچنین در آزمایشات در آزمایشگاه عصاره این گیاه موجب مهار آزادسازی پروستا گلاندین ( با مکانیزمی متفاوت از مکانیسم مهار سیکو اکسیژناز ) می گردد.
مقدارمصرف :
روزانه ۲-۱ کپسول بعد از غذا مصرف شود ( اثرات مثبت داور ۸-۴ هفته بعد از مصرف ظاهر می گردد )
موارد احتیاط :
۱- در صورت بروز زخمهای دهانی مصرف دارو قطع گردد .
۲-این فرآورده نباید بیشتر از ۴ ماه مصرف گردد ( مگر با دستور پزشک )
عوارض جانبی :
در افراد حساس احتمال بروز واکنش های آلرژیک مانند درماتیت تماسی وجود دارد .
موارد منع مصرف :
در کودکان زیر دو سال و افرادی که به گیاهان تیره کاسنی Compositae نظیر بابونه حساسیت دارند نباید مصرف شود .
مصرف در حاملگی وشیردهی :
این فرآورده در حاملگی وش یردهی ممنوعیت مصرف دارد .
نکات قابل توصیه :
از آنجاییکه تانامیگرن به طور پروفیلاکتیک عمل می نماید بایستی به طور مرتب و روزانه یک کپسول مصرف گردد.
بابونه اروپایی Feverfew
بابونه اروپایی در طول قرنهای متمادی در طب سنتی و عامیانه اروپا برای درمان سردرد، ورم مفصل و تب مورد استفاده قرار گرفته است. واژة بابونه اروپایی از اصطلاح لاتین “فبری فیویج” به معنای “تب بر” اخذ شده است. این گیاه از دیرباز در درمان گزیدگی حشرات، قاعدگی نامنظم. دردهای معده و دندان درد به کار می رفته است. هر چند که کارشناسان گیاهان دارویی امروزی معمولاً برای مقابله با حالات فوق از این گیاه استفاده نمی کنند. این عده امروزه از بابونه اروپایی برای معالجه میگرن، شروع اولیه آرتریت، بیماریهای روماتیسمی و سایر ناراحتی ها استفاده می کنند.
معرفی گیاه
بابونه اروپایی اصالتاً بومی جنوبی شرقی اروپا است. امروزه این گیاه در کل اروپا، آمریکای شمالی و استرالیا نیز یافت میشود. این نوع گیاه کوتاه قد و بادوام است و بین ماههای جولای و اکتبر رشد و نمو می کند. در گذشته این گیاه در تمامی دیواره هی باغهای انگلیس و آلمان یافت میشد. مردم نیز به کشت و پرورش آن در اطراف منازلشان می پرداختند چون عقیده داشتند این گیاه جو زمین را تصفیه و بیماری را خنثی می کند. گلهای ریز و مروارید گونه زردرنگ این گیاه نشان می دهد که از تیرة “آفتابگردان” است. این گیاه کمی به بابونه شباهت دارد لیکن بین این دو تفاوتهایی نیز هست. برگهای زرد مایل به سبز حالت حالت تناوب دارند و با موهای کوتاه به سمت پائین رشد می کنند. برگها در واقع مهمترین بخش این گیاه را در طب گیاهی تشکیل می دهند. بابونه اروپایی یک گیاه معطر با رایحة قوی و تند است.
ترکیبات گیاه
فرآورده های حاصل از این گیاه معمولاً از برگهای آن تهیه می شوند. گاهی اوقات اینگونه فرآورده ها را از قسمتهای بالایی گیاه (یعنی کلیه قسمتهایی که در بالاتر از سطح زمین رشد می کنند) تهیه می کنند. خاصیت ضد میگرنی این گیاه به عنصر فعالی به نام “پارتنولید” مربوط می گردد.این عنصر روی عضله صاف دیواره شریانهای خونی در مغز اثر می گذارد تا فعالیت عوامل تنگی رگ نظیر سروتونین، پروستاگلاندین و نوراپی نفرین را متوقف کند. عوامل تنگی رگ سبب باریک شدن رگهای خونی و در زمرة یکی از عوامل اصلی انواع میگرن محسوب میشود.
اشکال موجود
انواع کپسول این گیاه از برگهای خشک آن تهیه میشود. همواره در جستجوی فرآورده های استاندارد این گیاه، حاوی حداقل دو درصد پارتنولید، باشید. اگر فرآوردة مورد استفاده استاندارد نباشد، نمی توانید مطمئن باشید که آنچه مصرف می کنید حاوی پارتنولید کافی است و بدون وجود این عنصر، فواید درمانی کافی از مصرف این گیاه نصیب شما نخواهد شد. خواندن عنوان و مشخصات فرآورده های بابونه اروپایی حائز اهمیت است چرا که میزان پارتنولید موجود، بسته به محل رشد و نمو این گیاه متغیر است. بابونه اروپایی پاره ای از مناطق جهان، یا پارتنولید کمی دارند یا فاقد آن هستند.
می توانید برگهای این گیاه را که خودتان کشت کرده اید یا گونه ای از آن را که از بازار تهیه می کنید، برای مصارف درمانی بجوید. با این وجود، در خوردن برگهای این گیاه محتاط باشید. حدود ۱۰ درصد افرادی که برگهای این گیاه را می جوند به زخم های دهان، از دست رفتن مزه ها یا تورم لبها، زبان و دهان مبتلا می شوند.
نحوه مصرف
امروزه تقریباً ۱۰ درصد آمریکاییها از انواع میگرن رنج می برند. بابونه اروپائی می تواند در نجات بسیاری از انسانها از این عارضه مؤثر واقع شود. این گیاه دارویی می تواند برای درمان انواع میگرنهای در حال پیشرفت و همچنین در پیشگیری از آنها مورد استفاده قرار گیرد. گیاه مزبور در درمان آن دسته از افراد مبتلا به میگرن که معالجات دیگر برایشان مؤثر واقع نشده است، مفید است. (این امر شامل تجویز داروها و معالجات پیشگیری از ابتلا به درد میشود). بابونه اروپایی اگر مطابق با دستورالعملهای پزشک معالج مصرف شود، داروی بی خطری است. در دهه ۱۹۸۰، متخصصان اروپایی پی بردند ۷۰% از مبتلایان به میگرن که روزانه دو تا سه عدد برگ بابونه اروپایی مصرف می کنند از سردرد رهایی پیدا می کنند. دانشمندان انگیسی چنان از این ضریب بالای موفقیت شگفت زده بودند که درصدد برآمدند دامنه این تحقیقات را گسترش دهند. آنها دریافتند که بابوبه اروپایی در کاهش شدت میگرن به مراتب مؤثرتر از مسکن ها است. این گیاه همچنین علایم ناراحتیهایی نظیر تهوع، استفراغ ناشی از میگرن را از بین می برد. در سال ۱۹۹۷، بابوبه اروپایی در فروشگاههای مواد غذایی بهداشتی آمریکا در میان پر فروشترین گیاهان دارویی ایالات متحده در ردیف نوزدهم قرار گرفت. متخصصان علم پزشکی مطمئن نیستند که آیا این گیاه در کاهش تورم و مفاصل آرتریت نیز مؤثر است یا نه. اسناد و مدارک در این زمینه متناقض است اما برخی از افراد که مبتلا به ورم مفصل بوده اند ادعا می کنند گیاه مزبور در کاهش درد و مفاصل سفت آنها مؤثر بوده است.
میزان مصرفی پیشنهادی
• برای درمان و پیشگیری از میگرن عصارة استاندارد شده بابونه اروپایی را روزانه ۲ بار (حاوی حداقل ۲۵۰mcg پارتنولید) مصرف کنید.
• برای درمان حمله شدید میگرن روزانه ۱ تا ۲ گرم پارتنولید مصرف کنید. برای درمان سایر حالات، روزی دو بار به میزان ۱ تا ۲ میلی لیتر عصاره مایع ۱:۱ یا ۲ تا ۴ میلی لیتر تنتور ۱:۵ (محلولی که از این گیاه و الکل یا از گیاه مزبور، الکل و آب تهیه میشود) میل کنید.
نکات احتیاطی
بابونه اروپایی در درمان ناراحتی میگرن آن دسته از بیمارانی که نسبت به معالجات عادی و رایج پاسخ مثبت نداده اند مؤثر واقع میشود. گاهی اوقات از عوارض جانبی این داروی گیاهی نظیر دردشکم، سوء هاضمه، نفخ، اسهال، تهوع، استفراغ و عصبیت رنج می برند. چون بابونه اروپایی می تواند چرخه و سیکل عادت ماهانه را به هم زند، لذا زنان در طول دوره قاعدگی باید با احتیاط آن را مصرف کنند. زنان باردار، شیرده وهمچنین کودکان زیر ۲ سال باید از مصرف آن پرهیز کنند.
تداخل های احتمالی
از مصرف توأم آسپرین، وارفارین یا هر نوع داروی رقیق کننده خون (آنتی ترومبوتیک) بپرهیزید. اگر هر کدام از این داروها را مصرف می کنید، بهتر است قبل از شروع مصرف بابونه اروپایی با پزشک معالج خود مشورت کنید.
اسطوخودوس lavandula angustifolia
تیره : labietae
روغن اسطوخودوس: ۲-۳ قطره ی آنرا به یک قاشق چایخوری روغن حامل اضافه کنید و انتهای گردن و شقیقه ها را ، با بروز اولین نشانه های سردرد یا میگرن ،ماساژ دهید.از همین مخلوط برای درمان سوء هاضمه استفاده میشود .
خاصیت اشکآوری پیاز در رفع میگرن مؤثر است
خاصیت اشکآوری پیاز در بسیاری از موارد سبب درمان میگرن و زکام میشود.
به گزارش سرویس «بهداشت و درمان» خبرگزاری دانشجویان ایران، پیاز سرشار از ویتامین C و دارای املاح معدنی گوگرد، آهن، آهک، فسفر، پتاسیم، سدیم، ید و سیلین است.
پیاز به علت داشتن گوگرد، ضد عفونی کننده خوبی برای خون و مجاری تنفسی به شمار میرود.
همچنین، امراض سیستم لنفاوی مانند ورم، غده، آبسههای شدید و جوشهای زیر پوست را بهبود میبخشد.
پیاز غدد اشک، آمیزشی و گوارشی را تقویت میکند و ضد بیماری قند، سنگ کلیه و مثانه، ورم ساقها و روماتیسم مفصلی است.
پیاز سرشار از سیلیس است و برای نگهداری استخوانها و شرائین لازم است و مصرف آن از بروز لخته خون در عروق و ایجاد سکتههای مغزی و قلبی جلوگیری میکند.
افسردگی :
مشکلات و مسائل دنیای ماشینی باعث شده که روز به روز افسردگی در میان افراد بیش تر شود . متاسفانه این پدیده به صورت خفیف ، متوسط و یا شدید نه تنها در افراد مسن و میان سال بلکه در بسیاری از جوانان نیز دیده می شود .
افسردگی می تواند بسیاری از عوامل زندگی از جمله فعالیت های روزانه ،خوراک ، لذت های زندگی ، تفکرات خوب ، تحرک ، سلامت جسم و روان ، تحصیلات و … را تحت تاثیر قرار داده که در نتیجه فرد افسرده نمی تواند به خوبی از زندگی خود بهره مند شود .
به طور کلی افسردگی و مشکلات روحی – روانی می تواند از طریق اختلالات هورمونی باعث یائسگی زودرس ، مشکلات قاعدگی ، چاقی ، لاغری ، مشکلات پوست ، ریزش مو و …. شود. بیشتر این افراد ، انزوا طلبی ، افکار نادرست ، خستگی و بی حالی ، ترس و دلهره ، نا امیدی در زندگی و … را در خود احساس می کنند . خوشبختانه افسردگی قابل درمان بوده و شخص می تواند با درمان های دارویی و غیر دارویی درمان شده و به صورت فردی طبیعی ، فعال و خوش بخت درآید .
برای درمان انواع افسردگی ، سالیان درازی است که از انواع داروهای ضد افسردگی شیمیایی استفاده می شود ولی چون درمان افسردگی گاهی چندین ماه و یا چندین سال طول می کشد ، بنابراین مصرف کنندگان این داروها اکثرا از عوارض جانبی آن ناراضی و نگران هستند ، به همین دلیل در دو سه دهه گذشته تحقیقات وسیعی بر روی گیاهان دارویی ضد افسردگی ، آرام بخش و ضد درد صورت گرفته و تعدادی داروی گیاهی موثر و دارای حداقل اثرات جانبی به بازارهای جهانی عرضه شده است که می تواند در بسیاری از موارد ، جایگزین داروهای شیمیایی ضد افسردگی شود .